Dugo putovanje u Jevropu

eu3-340x250

Sveprisutno Jednoumlje u Crnoj Gori nigdje ne dolazi do tako jasnog izražaja kao kada su u pitanju evropske integracije. I vlast i opozicija nam konstantno govore o tome kako je EU jedini put ka daljem prosperitetu naše zemlje. I jedni i drugi teže samo tome, i programski ne nude nikakve alternative. Treba primijetiti da se ovakav opšti konsenzus nigdje ne može sresti. Tačnije, ne može se sresti u demokratskim društvima, pa stoga i ne čudi što kod nas postoji. Mediji tu igraju snažnu ulogu, pa je u tom smislu, dovoljno ilustrativan odgovor moje sugrađanke na pitanje javnog servisa kako je zadovoljna nakon godinu dana nezavisnosti Crne Gore, kada je rekla: “Pa … zadovoljna sam, ušli smo u Evropsku Uniju”. Nije joj ni čudo da tako misli, kad je taj isti servis svakodnevno bombarduje informacijama kako EU jedva čeka da budemo njena članica jer tako brzo napredujemo na svim poljima života, da je to fascinantno. Ovo je vrlo pogubno za svaki dalji progres jer onemogućava donošenje odluke koja se zasniva na odmjeravanju prednosti i mana. Afirmacija evroskepticizma je stoga jedna neophodnost. Nevjerovatno je da niko ne ističe krizu kroz koju prolaze brojne članice ove Unije, što sigurno nije slučajno i jasno pokazuje da “nešto je trulo u državi Danskoj”. Postavlja se pitanje zašto niko nema perspektivu koja bi isključivala EU, ovakvu kakva je?  Treba li podsjećati na ekonomsku krizu koja razara Grčku, Italiju, Španiju, Portugal … Održivost zajedničke valute je ozbiljno dovedena u pitanje. Unutar izvještaja u EU se ističe da su glavni problemi nezaposlenost i pad životnog standarda. Sve su to samo neki od brojnih problema sa kojima se EU susreće. Moje je mišljenje da je ideja “jedinstvene Evrope” u svom izvornom obliku uveliko napuštena što je dovelo do birokratske degeneracije EU. Tako, mnogi danas upoređuju EU sa SSSR-om. U oba slučaja sloboda, slobodno tržište, privatna inicijativa, vladavina prava, deregulacija – bili su u drugom i trećem planu. Centralne mašinerije moći, u Briselu i Moskvi, imale su namjeru da vladaju i kontrolišu. To su činile preko svojih filijala u evropskim zemljama, kao i pomoću bajke koju su servirale masama da ih u tim naddržavama očekuje med i mlijeko. Kriza evra i EU nije generisana slobodnim tržištem, već političkim odlukama koje su značile zaduživanje pojedinih država i čitavog sistema na netržišnim osnovama. Koncept slobodnog tržšta, taj ultimativni ideal evropskog udruživanja, suštinski nije doživio svoje otjelotvorenje. Građani Evropske unije ne gaje mnogo simpatija ni prema administraciji Unije u Briselu, jer se svakoga dana uvjeravaju da je previše glomazna, troma, skupa, zatvorena u sebe i, čak, rasipnička – a o korupciji, koja je u prošlosti bila u središtu nekoliko krupnih skandala, da i ne govorimo. Time se je vrlo detaljno bavio bečki “Presse”. Tako je Ginter Ferhojgen, potpredsjednik Evropske komisije, jednom rekao: “Postoji rašireno shvatanje da je EU ‘Nesi iz Brisela’, birokratsko čudovište koje nema ništa pametnije da radi već da ukida razlike i da ih utapa u evropsku čorbu”. Ono što treba posebno istaći jeste da je EU suštinski usvojila koncept neoliberalnog kapitalizma, koji je u stvarnosti djelovao na sledeći način: tržišta su posebno otvorena da bi pogodovala centralnoj državi i globalnim korporacijama a rizik je maskiran finansiranjem da bi naposljetku bio prenesen na poreske obveznike. Suština neoliberalnog kapitalizma se sastoji u tome što su profiti privatizovani, a gubici učinjeni javnim tj. preneseni na poreske obveznike preko raznih spasavanja, državnih garancija monetizacije privatnih dugova kao novostvorenog javnog duga itd. Lansiranje eura u 1999. ubrzalo je integraciju finansijskog tržišta, ali, kako to u svom izvještaju navodi Centralna evropska banka, potresi u bankarskom sektoru i dužnička kriza iz 2007.godine usporili su taj razvoj. Možda čak i potpuno zaustavili. Mnoge su se banke povukle unutar svojih tržišta tražeći pomoć države. Ta ponovna nacionalizacija banaka koštala je pojedinačne Vlade i do 13 posto bruto domaćeg proizvoda. U međuvremenu se povećala i razlika među 17 članica eurozone. Nezaposlenost u Njemačkoj pala je u martu na 6,7 posto – nikad niža u posljednjih dvadeset godina. Ali je zato u Španiji porasla na 24,4 posto. Uz to je polovina  Španaca mlađih od 25 godina bez posla. Sve u svemu, EU se nalazi u najvećim problemima od osnivanja. Ono što mnogi smatraju ključnom manom ovakve Evropske Unije jeste to što nema jedinstvenu Vladu, pa više sliči konfederaciji, što značajno otežava primjenu novih ekonomskih zakona i politika. Stoga EU konstantno mora da vrši pritisak na članice da prihvate promjene u svojim zemljama, upozoravajući na rizik izbacivanja iz EU i gubitka svih beneficija članstva ukoliko to ne učine. Suvišno je reći kako je to spor i ispostavlja se, neefikasan proces za ostvarenje namjera Brisela u “rješavanju krize”. Nadalje, treba primijetiti da je najviše pozvana da “ upravlja krizom”  Njemačka, najmnogoljudnija i ekonomski najmoćnija članica EU, te Centralna evropska banka. Njemačka kancelarka Angela Merkel i njen kabinet došli su pod udar kritike jer su presporo odgovorili na prve znakove dužničke krize. Zamjerano im je i to što su nisu više uticali na nacionalne ekonomije i pospješivali unutardržavnu konsolidaciju i fiskalnu disciplinu zemalja članica. Na duge staze najvažniji zadatak Njemačke bio je da intenzivira domaće rasprave o tome kakva je budućnost Evrope. To je rezultiralo zaključcima da se EU može očuvati ukoliko monetarnu bude pratila i politička unija. Hrišćanska demokratska unija (CDU), stranka Angele Merkel ovu je ideju konkretizovala u novembru prošle godine, usvajanjem rezolucije kojom se traži neposredan izbor predsjednika Evropske komisije i dvodomni zakonodavni sistem, gdje bi Parlament predstavljao birače, a Vijeće ministara države članice. Povezanija i politički odgovornija Evropska unija privlačna je političarima širom Evrope, ali je otvoreno pitanje hoće li sve zemlje članice pristati na takvu političku uniju. Ipak, takav projekat bi dodatno srušio suverenitet država, koji je u mnogome već uzdrman supremacijom međunarodnog prava, ili konkretnije direktiva EU i njenih zakona i pravila. Iz istorije nam je dobro poznato da su ljudi u trenucima ovakvih kriza birali najpogubnija rješenja koja su se uvijek odražavala u nekom vidu totalitarističkog režima. Mnogi današnji evroskeptici su zapravo ljudi koji se bore za očuvanje nacionalnih interesa, ali koji međutim kao alternativu nude isto ali u nekom drugom pakovanju, što takođe ne može biti rješenje. Svima njima je zajedničko to da zagovaraju jačanje države, centralizaciju, smanjenje ili potpuno napuštanje slobodnog tržišta, dominaciju države nad pojedincemSa druge strane, da li je to istovremeno i put koji je i sama EU odabrala, primjenjujući oprobani recept? Sjetimo se krize 1929. godine i šta je ona kasnije izrodila. Da li i ova kriza treba da posluži nečem sličnom, ali sada na globalnom nivou? Svakako mi se čini da postoji ta težnja ka centralizmu, koji ne mora biti totalitaran, ali koji svakako odstupa od izvorne ideje evropske zajednice. Evropska Centralna banka već igra ulogu američkih Federalnih Rezervi, zadužujući zemlje članice EU u toj mjeri da ih dovodi do eksploatacije. Merkelova već odavno zastupa stav da EU treba imati pravo veta na nacionalne budžete država članica!! Birokratija EU je vrlo glomazna i teži da reguliše sve moguće oblasti života. Preko 75% zakona u Evropi danas dolaze iz Brisela, a ne iz nacionalnih Parlamenata koje su birali njihovi građani i kojima su odgovorni. A sada se i otvoreno teži tome da EU preraste u “političku uniju” tj. u super-državu? Hoze Manuel Barozo, predsjednik Evropske Komisije, poziva na transformaciju EU u potpunu “federaciju” – ideja koja je već dugo nepriznati cilj pro-integrativnih ekstremista koji teže uništenju nacionalnog suvereniteta. On je rekao da bi takva federacija trebala nastati 2014. godine i trebala bi uključivati čak i vojsku EU! “Moramo težiti federaciji nacionalnih država. To je naš politički horizont”, kaže Barozo, dodajući da se “neizbježne” izmjene moraju unijeti u Evropske sporazume, bez obzira da li se ljudi slažu sa time ili ne. Francuski predsjednik Oland takođe ističe neizbježnost još bliže Unije između nekad suverenih država Evrope. “Nemamo drugog izbora sem da koračamo ka svojoj sudbini, da koračamo ka ujedinjenoj Evropi”, istakao je on. I na kraju niko to eksplicitnije nije izrazio od oca Evropske Unije, Žan Monea, koji je rekao: “Evropske nacije treba voditi ka superdržavi, a da pritom njihovi narodi ne shvataju šta se dešava. Ovo se može postići postepenim koracima koji su maskirani kao da imaju ekonomsku svrhu, ali koji će naposljetku nepovratno dovesti do federacije”. Značajne stvari u ovom pravcu postignute su Lisabonskim sporazumom, tim neformalnim Ustavom EU, kojeg su ratifikovale sve zemlje članice.
Sve mi to izgleda kao da EU polako usvaja model centralizovane države EU, koju odlikuje dominacija centralnih briselskih institucija, regulacija, povećanje poreza, smanjenje ličnih sloboda i privatne inicijative, regulacija privrede, smanjen značaj, pa i ukidanje slobodnog tržišta. Iz ovog logično slijedi zaključak da se teži nekom jačem subjektivitetu EU u odnosu na njene članice, pošto je očigledno svojevrsni konfederalni pristup nedovoljan. Pa tako, nekako usamljen stoji glas predsjednika Češke Vaclava Klausa koji upozorava da se EU nalazi u “završnim fazama” slamanja demokratije. On je istakao: “Moramo da razmislimo kako da povratimo svoju državnost i suverenitet.To je nemoguće u federaciji”. EU je već odavno odustala od ideje da se sve članice trebaju kretati istom brzinom na putu ka integraciji, stavljajući tako do znanja da im nije interes neki prosperitet svojih država članica. Oni koji su tamo, i koji su osjetili ovu krizu na svojoj koži dobro to znaju. Nije cilj ni demokratizacija, makar ne ako to posmatramo na našem primjeru. Jasno je da bi centralistička EU omogućila još otvoreniju eksploataciju evropskih zemalja, i slabljenje njihovih ekonomija, a pogotovo bi im suverenitet bio skoro potpuno obesmišljen.  Stoga smatram da je projekat EU u suštini antievropski! Antievropski je u odnosu na zemlje i narode Evrope. Posebno bih ovdje ukazao na rastući trend pada popularnosti EU, pa tako imamo proteste od Atine do Madrida. Postavlja se pitanje kako je moguće da u momentu kada popularnost EU opada, gotovo sve parlamentarne partije u našoj zemlji i dalje kao osnovni politički cilj imaju upravo integracije sa Briselom?

Sve u svemu, nijedan od ovih argumenata danas ne možete čuti u demokratskoj Crnoj Gori. Kod nas i dalje postoji uvreženo mišljenje da nas u EU čeka “med i mlijeko”. To je vrlo naivno, ali kad Vam se predstavi kao jedina perspektiva onda to jedino i možete misliti, tj. nadati se tome. Već odavno nam je jasno da Evropu ne zanima baš demokratizacija ovih prostora, koji zaključak proizilazi iz njihove otvorene podrške diktatorskom režimu. Jedino im je bitno da Crna Gora ostane famozni “faktor stabilnosti” na ovom buretu baruta, zbog čega im je održavanje statusa quo prioritet. Mi zapravo sada svjesno biramo da budemo dio te naddržave, ne znajući zbilja šta ona i znači, a zarad toga da živimo od svega, a ponajmanje od svog rada. Pri tom, i ne interesuje nas nešto posebno kakvi su tu mehanizmi i pravila, zanima nas jedino da tu uđemo nekako i da se dočepamo fondova. Narod hoće hljeba i igara, vlastodršci isto to, plus još nešto para. I to je ta matrica. Od tih pristupnih i predpristupnih fondova će džepove naravno napuniti oni koji su u tome najvještiji, oni koji nas uspješno pljačkaju već 20 i kusur godina. Iako se novcem iz predpristupnih fondova finansiraju projekti iz više oblasti, lavovski dio budžeta evropskih IPA fondova koji za Crnu Goru godišnje iznosi ukupno 34 miliona, odlazi na jačanje vladavine prava, odnosno, razvoj pravosuđa i borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala. Manje je, međutim, poznato da je skoro ekskluzivan korisnik ovih sredstava država koja minimizira učešće nevladinih organizacija. Ekskluzivni korisnik kredita kod sada već popularnih MMF-a i Svjetske Banke je takođe država, i ti krediti su takođe usmjereni na jačanje demokratskih institucija, privrede itd. Koliko se meni čini, takva ulaganja su gotovo minimalna, a ni privreda ni demokratija ne mrdaju sa mrtve tačke. Bogate se korumpirani vlastodršci, na uštrb građana Crne Gore, a to im je očigledno cilj i sa korišćenjem sredstava fondova Evropske Unije. Budite uvjereni da ćemo mi čuti za brojne nove projekte koji su otpočeti tim novcem, i dalje će nas hvaliti kako konstantno napredujemo, ali ništa od toga i dalje neće biti vidljivo. Biće to kao i do sada, prazna priča. I naravno, po već poznatom receptu, mnogi će se u tim projektima debelo ugraditi. Možda i dobijemo djelić tog kolača, čisto da imamo čime da se zabavljamo, i da nastavimo da podržavamo “evropski projekat koji nema alternativu”. Zvuči poznato? Nekad “komunizam, Internacionala, svjetska proleterska federacija” nisu imali alternativu, a danas EU, po njima, takođe nema alternativu. Kao što već rekoh, ovo odsustvo alternative je pogubno, jer je to prosto jedna laž. Postoje alternative, pogotovo ovakvoj EU, samo što o njima niko ne priča. Alternativa EU nije ni zatvaranje unutar nacionalnih država, što bi dovelo do jačanja državne intervencije u gotovo svim oblastima života, čak ni neke druge integracije koje bi donijele isto što i EU samo u drugom pakovanju. Naš cilj se nikada ne smije zasnivati na zavisnosti od drugih, već na sopstvenom jačanju. Glavni preduslov za to je suštinska demokratizacija države. Potom, mi trebamo izvršiti korjenite reforme u pravcu smanjenja uloge države u privredi, odnosno istu ćemo osloboditi uticaja politike i tajkuna. Redukovaćemo birokratiju, njene nadležnosti i uticaj i pretvorićemo je u jeftin i efikasan servis koji služi (a ne da vlada, kao danas) potrebama ljudi i privrede. Sarađivaćemo i sa drugim zemljama, ali na principima zajedničke koristi, a ne eksploatacije, afirmisaćemo razvoj domaćih preduzetnika i jačati položaj domaćeg proizvoda u odnosu na uvozni. Postoje mnoge stvari od kojih možemo napraviti turistički brend i ubrzati razvoj te grane privrede tako da nam svima bude od koristi. Brojne resurse koje je ova vlast bezočno rasprodala moramo povratiti i staviti u službu ljudi, a ne da budu faktor njihovog porobljavanja. Sarađivaćemo i sa drugim državama, poput zemalja BRIK-a koje su ekonomije trenutno u ekspanziji, nećemo se ograničavati samo na SAD i EU. Poenta je da alternativa uvijek postoji, i rukovodni princip mora uvijek biti naš interes, a ne nekih drugih. Za tako nešto potrebna nam je Vlada koja nije korumpirana na bilo koji način, koja nije produžena ruka nekih drugih centara moći, koja će težiti samostalnom razvoju ove države za dobrobit svih građana. Stoga je prvi korak da se oslobodimo ovih lopova koji nam kradu sve što jesmo i što smo mogli biti, i da počnemo krojiti svoju sudbinu u skladu sa svojim potrebama. Ovako mala zemlja mogla bi dobro da se razvija jer posjeduje brojne potencijale. Ne trebaju nam ni SAD ni EU da ekploatišu te potencijale, da se igraju demokratije sa nama kako bi ostvarivali svoje geopolitičke interese u regionu, a sve na uštrb našeg društveno-ekonomskog prosperiteta. Ovo su samo neke moje ideje mogućeg daljeg djelovanja, samo predlozi nastali posmatranjem okolnosti i savremenih politčkih tokova. Ono što želim da podstaknem jeste  otvorena debata o ovim pitanjima kako bi se razbio mit o EU kao jedinom mogućem putu, rasprava koja bi podstakla sve relevantne faktore da slobodno iznesu oprečne stavove, što bi razorilo Jednoumlje i omogućilo donošenje odluka o budućnosti zemlje zasnovanih na transparentnosti. Ovo su stvari od suštinske važnosti za živote svih nas, i naše je legitimno pravo da o tome odlučujemo u slobodnom procesu koji bi nam predstavio sve moguće puteve i alternative. Pitanje ulaska u EU tako treba biti stvar referendumskog odlučivanja, a ne da nam političke partije svojim programima koje karakteriše odsustvo alternative prosto nameću taj put kao jedini mogući. To što oni svi pristaju da budu marionete istog centra moći i što pristaju da igraju predstavu, za koju su uzgred budi rečeno dobro plaćeni dok se pretvaraju kao zaštitnici “crnogorskih interesa”, je njihova stvar. Naša stvar je da prozremo te njihove namjere, da im oduzmemo legitimitet da na taj način gaze naše živote, da nas porobljavaju za sva vremena. Niko od nas nije glasao za to, ali ipak se dešava. Dosta je bilo ovih igrica i tapšanja po ramenu kojim nam se odaje priznanje “za napredak u borbi protiv organizovanog kriminala i korupcije” kad ja znam da mafijaši vladaju mojom zemljom, da su državne institucije samo pipci te hobotnice koja je zarobila slobodu, kad ljudi koji govore drugačije bivaju ubijeni ili pretučeni na ulici. To evropejsko licemjerje meni ovdje ništa ne treba! Još je licemjernije što se i opozicija moli za pomoć istim tim ljudima, jer su svi kao na istom projektu demokratizacije. To se očigledno ne dešava, i potpuno je nemoralno učestvovati u toj farsi. Ali kad već učestvuju u izbornoj farsi, što ne bi i u ovoj? U tom pogledu često se ističe da “Evropa ne bi podržala politike diskontinuiteta” … Zar mi od takve gore opisane Evrope treba da čekamo mig pa da možemo da počnemo sa procesom smjene diktatorskog režima i demokratizacije zemlje?! Naravno da ne, treba da natjeramo tu Evropu i sve druge da prihvate novonastale prilike u našoj zemlji, a ne da nam oni trasiraju put kojim treba da idemo. Bojkot! Diskontinuitet! Otpor!

Advertisements

2 thoughts on “Dugo putovanje u Jevropu

  1. Pingback: Vojna neutralnost Crne Gore | Građanin J@

  2. Pingback: Sedam godina “nezavisnosti” | Građanin J@

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s